Een schoolbreed zorgbeleid

"Ons onderwijs wordt uitgedaagd. De kloof tussen leerlingen die van thuis uit alle kansen meekrijgen en leerlingen in een kwetsbare positie is groter dan ooit. De enorme diversiteit in de klasgroep – gevoed door sociaal-economische verschillen en taalbarrières – vraagt om een aanpak die de sociale achtergrond van de leerling overstijgt. In een context met 24 leerlingen is het realiseren van echte gelijke onderwijskansen op individueel niveau een gigantische opgave.

In het debat ligt de focus bijna steeds op de individuele leerling: welke achterstand moet worden ingehaald? Maar voor een werkbare praktijk is een dubbel perspectief essentieel: hoe boetseer je een schoolbreed GOK-beleid dat niet alleen de leerling kansen biedt, maar ook de leerkracht ondersteunt? Een effectief GOK-beleid gaat immers niet over méér planlast, maar over het creëren van een krachtige leeromgeving waarin de leerkracht de juiste tools krijgt om drempels weg te nemen. Want zonder een leerkracht die de regie voert over een inclusief leerproces, blijft sociale mobiliteit via de schoolbanken een illusie."

Noden detecteren vanuit een GOK-visie

Elke school is uniek en wordt geconfronteerd met een specifieke maatschappelijke context. Waar de ene school een sterke instroom ziet van leerlingen die nood hebben aan een inclusieve leeromgeving met extra cognitieve uitdaging, ziet de andere school hoe verstedelijking factoren als generatiekansarmoede en anderstaligheid op de voorgrond plaatst. Weer een andere school focust op het voorkomen van onderpresteren bij snellerende kinderen door het wegnemen van barrières in het reguliere aanbod.

Al deze elementen – de plek waar je wieg staat en de context waarin je opgroeit – bepalen in grote mate de kansen die je krijgt binnen ons onderwijssysteem. Het draait hierbij om het erkennen van gelijke kansen die niet voor iedereen vanzelfsprekend zijn. Het volgende inspirerende filmpje brengt dit op een confronterende manier in beeld door te laten zien hoe startposities in het leven verschillen. https://www.demorgen.be/redactie/2023/dekloof/

De krachtige GOK-focus

Om de kloof te dichten en élke leerling maximale groeikansen te bieden, stem je het pedagogisch-didactisch handelen af op de specifieke noden van je leerlingenpopulatie. Gebruik evidence-informed didactiek als kompas om kansenrijkdom in de klas te vergroten.

Wanneer de thuissituatie minder kansen biedt, maak je het verschil door in te zetten op wat op school écht telt: versterk de taalvaardigheid via taalontwikkelend lesgeven en investeer in executieve functies en leerstrategieën om de zelfredzaamheid te vergroten. Door als team te kiezen voor bewezen strategieën, bouw je aan een inclusieve leeromgeving waar de achtergrond van de leerling niet de toekomst bepaalt. Neem de tijd om expertise te voeden; een sterke GOK-werking begint bij een goed onderbouwd team.

Beleid vertalen in je klaspraktijk

Een succesvolle vertaling van GOK naar de klaspraktijk start niet bij een buikgevoel, maar bij een scherpe analyse. In ons traject bouwen we aan een beleid dat vertrekt vanuit de realiteit: we gebruiken de SES-kenmerken van de leerlingen en de specifieke schoolcontext om een doelgericht GOK-thema te kiezen. Zo varen we op data in plaats van op intuïtie en sluiten onze doelstellingen naadloos aan bij wat de leerlingen écht nodig hebben.

Samen met het team vertalen we deze inzichten naar een haalbare visie. We kijken naar de impact op schoolstructuren en borgen onze aanpak in een verticale leerlijn. Omdat we geloven in de kracht van gelijke kansen, investeren we bewust in de juiste middelen en expertise.

Werkt onze aanpak? Dat meten we continu. Door ons vertrekpunt objectief vast te leggen, kunnen we resultaten monitoren en op basis van evidence-informed strategieën bijsturen waar nodig. Deze planmatige aanpak brengt structuur en rust op de werkvloer. Want precies daar waar data-gestuurde afspraken de basis vormen, ontstaat de vrijheid om het verschil te maken voor elk kind.

Catalista