Zuurstof in vastgelopen communicatie
In onze samenwerkingen gebeurt het soms dat zeggen wat er gezegd moet worden niet langer vanzelfsprekend is. We lopen vast en bedienen ons al gauw van ander gedrag om maar niet te moeten spreken over datgene dat ertoe doet. Dit is het moment dat sabotage gedrag zich toont. Het is goed bedoeld gedrag met een schadelijk effect op het team, de collega's, de werking, … Het is als bij stromend water dat dichtslibt door steeds meer obstakels waarin eilandjes van misverstanden ontstaan, tot de communicatie stopt.
Vanuit goede bedoelingen, laten we het zo
Goede bedoelingen zijn geen rede om sabotage gedrag zo te laten. Vaak begint het als iets klein, een onschuldig grapje. In de herhaling ervan schuilt na enige tijd sarcasme. Gaandeweg gaan mensen smoesjes verzinnen om iets te ontwijken of onbespreekbaar te laten. En als we niet ingrijpen schuilt het mechanisme van roddelen om de hoek. Ook hierin zitten aanvankelijk geen slechte bedoelingen én toch is het gedrag dat sluimerend grote schade toebrengt. Het sabotage gedrag kan zich nog verder zetten: de communicatie stopt, er wordt niet meer gereageerd op vragen, mails, … Er lijkt een impasse te ontstaan waarin de ja van de ene bijna vanzelfsprekend een nee uitlokt bij de ander. De gestopte communicatie toont zich meer en meer in openlijk tegenwerken of vertragen. De strijd toont zich in voor- en tegenstanders. Wat begon als het niet kunnen zeggen wat gezegd moet worden, is vanuit alle goeie bedoelingen uitgegroeid tot spanningen binnen de brede werking waarbij we met het verstrijken van de tijd al niet meer weten wat het beginpunt was.
Waar het gesprek stokt, begint beweging
Wanneer het gesprek stagneert, biedt dat een kans om stil te staan en te reflecteren. In die stilte kan er zuurstof ontstaan: ruimte om te luisteren, te voelen en te begrijpen wat er werkelijk speelt. Zo wordt het mogelijk om vastgelopen communicatie weer in beweging te brengen zonder te forceren. Het gesprek aangaan (= aanwezigheid) met aandacht voor datgene dat er werkelijk tot doet, maakt hierin het verschil. Mensen die uit een gesprek weglopen en er niet op terugkomen, bedienen zich van sabotage gedrag. Maar ook mensen die de aandacht afleiden van datgene dat er werkelijk toe doet, zijn weinig constructief bezig.
In verbinding met jezelf, de ander én de situatie
De beweging ontstaat als je kunt spreken voorbij de schuldige. Het vraagt een spreken en nadenken vanuit gedeelde verantwoordelijkheid, leerkansen en het denken in opties. Hierbij sta je stil bij wat in deze situatie belangrijk is voor jezelf, de ander, de relatie én de situatie. Al deze dimensies vragen een antwoord. Wanneer we ons beperken tot de eerste twee, geraken we vaak niet voorbij ons eigen gelijk. Focussen we enkel op de laatste twee, dreigen we verbinding te verliezen met onszelf en de ander. Om vastgelopen communicatie te herstellen, heb je de obstakels weg te halen: openheid, luisteren en het erkennen van wat er speelt, brengen opnieuw zuurstof.En Route - Sarah De Backer
Het water spreekt onophoudelijk en herhaalt zichzelf nooit.
Octavio Paz
